İçindekiler
1. Bilişim Suçlarının Kanundaki Düzenlenişi ve İşleniş Biçimleri
Türk Ceza Kanunu'nun "Bilişim Alanında Suçlar" başlıklı bölümünde (TCK m. 243-245/A) suç tipleri şu şekilde kategorize edilmiştir:
A) Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK m. 243)
-
Kanuni Düzenleme: Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir. Eylem nedeniyle sistemdeki veriler yok olur veya değişirse verilecek ceza artar. Sistemler arasındaki veri nakillerini teknik araçlarla izlemek de suçtur.
-
Somut Örneklendirme: Başkasına ait bir sosyal medya hesabının, e-posta adresinin veya kurumsal bir veritabanının şifresini izinsiz ele geçirip hesaba girmek ya da sistemde oturum açmaya devam etmek bu suçu oluşturur.
B) Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK m. 244)
-
Kanuni Düzenleme: Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Sistemdeki verileri bozan, yok eden, değiştiren, erişilmez kılan veya sisteme veri yerleştiren kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Fiilin banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait sistemlerde işlenmesi cezayı artırır. Bu eylemlerle haksız çıkar sağlanması halinde ise iki yıldan altı yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
-
Somut Örneklendirme: Bir şirket internet sitesine yoğun trafik göndererek siteyi çökertmek (DDoS saldırısı), bir bilgisayara zararlı yazılım bulaştırıp dosyaları şifrelemek (fidye yazılımları/ransomware) veya okul otomasyon sistemine sızıp notları değiştirmek bu kapsamdadır.
C) Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK m. 245)
-
Kanuni Düzenleme: Başkasına ait bir banka veya kredi kartını ele geçirip kart sahibinin rızası olmaksızın kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. Sahte banka/kredi kartı üretmek, satmak, devralmak veya sahte kartla alışveriş yapmak daha ağır yaptırımlara tabidir.
-
Somut Örneklendirme: Sokakta bulunan bir kredi kartıyla temassız ödeme yaparak alışveriş yapmak, bir yakınınızın kart bilgilerini internetten izinsiz kopyalayıp harcama yapmak ya da ATM’lere kopyalama aparatı takarak sahte kart üretmek bu suçu oluşturur.
D) Yasak Cihaz veya Programlar (TCK m. 245/A)
-
Kanuni Düzenleme: Bilişim suçlarının işlenmesi amacıyla cihaz, bilgisayar programı, şifre veya güvenlik kodu imal eden, ithal eden, satan, satın alan veya bulunduran kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası alır.
-
Somut Örneklendirme: Şifre kırmaya (cracker) yarayan özel yazılımlar üretmek veya oltama (phishing) yöntemiyle şifre çalmaya yarayan sahte arayüz kodlarını internette satmak bu suçu oluşturur.
(Ayrıca bilişim sistemleri vasıtasıyla hırsızlık yapılması TCK m. 142/2-e, dolandırıcılık yapılması ise TCK m. 158/1-f uyarınca nitelikli suç sayılmaktadır.)
2. Usul Hükümleri: Uzlaştırma, Ön Ödeme, Koruma Tedbirleri ve İndirimler
A) Uzlaştırma Bakımından (CMK m. 253)
-
Bilişim alanındaki suçlar (TCK m. 243, 244, 245) resen soruşturulan suçlar olup kanundaki özel katalogda yer almadıklarından kural olarak uzlaştırmaya tabi değildir.
-
Yalnızca suça sürüklenen çocuklar (SSÇ) bakımından, ceza üst sınırı 3 yılı geçmeyen bilişim sistemine girme (TCK m. 243/1) gibi hallerde uzlaştırma hükümleri uygulanabilir.
B) Ön Ödeme Bakımından (TCK m. 75)
- TCK m. 75 uyarınca ön ödeme; yalnızca adli para cezasını gerektiren veya hapis cezasının üst sınırı 6 ayı aşmayan suçlarda uygulanabilir.
- Bilişim suçlarında öngörülen hapis cezalarının alt ve üst sınırları 6 ayı aştığı için bu suçlar ön ödeme kapsamına girmez.
C) Basit Yargılama Usulü (CMK m. 251)
- Ceza üst sınırı 2 yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren TCK m. 243/1 (Bilişim sistemine girme) gibi suçlarda, mahkemece duruşma açılmaksızın dosya üzerinden Basit Yargılama Usulü uygulanabilir. Bu usulde mahkûmiyet halinde sonuç ceza üzerinden 1/4 oranında indirim yapılır.
D) Hesapların Askıya Alınması ve Elkoyma Tedbiri (CMK m. 128/A)
- Mevzuattaki düzenlemeler uyarınca; banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m. 245), bilişim yoluyla hırsızlık (TCK m. 142/2-e) veya dolandırıcılık (TCK m. 158/1-f) suçlarında makul şüphe bulunması halinde, suçta kullanılan banka, ödeme hizmeti veya kripto varlık hesapları 48 saate kadar askıya alınabilir. Hakim kararıyla bu hesaplardaki suça konu paraya el konulabilir.
E) Etkin Pişmanlık (TCK m. 245/5)
- Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunda (TCK m. 245/1), mağdurun uğradığı maddi zararın soruşturma veya kovuşturma aşamasında tamamen giderilmesi halinde TCK m. 168 uyarınca etkin pişmanlık hükümleri uygulanır ve verilecek cezada ciddi oranda indirim sağlanır.