İCRA TAKİBİNE İTİRAZ

I. İCRA TAKİBİNE İTİRAZIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE SÜRELERİ

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) uyarınca; borçlunun icra takibine karşı koyabilmesi için kanunda öngörülen katı hak düşürücü sürelere riayet etmesi zorunludur. İtiraz süreleri ve usulü takip türüne göre farklılık göstermektedir:

• Genel İlamsız İcra Takiplerinde İtiraz Süresi: Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlu, borca veya yetkiye ilişkin itirazını ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır.
• Kambiyo Senetlerine Özgü Takiplerde İtiraz Süresi: Takip konusu alacağın bono (senet), çek veya poliçeye dayanması halinde itiraz süresi 5 gündür ve başvurunun dilekçe ile doğrudan İcra Mahkemesi'ne yapılması gerekir.
• İtirazın Yapılış Şekli: Borçlu veya vekili, itirazını yazılı bir dilekçe ile yapabileceği gibi icra dairesine giderek sözlü olarak da beyan edebilir; sözlü itirazlar icra memuru tarafından tutanağa geçirilerek imzalatılır. Takibin yapıldığı icra dairesinden başka bir icra dairesi aracılığıyla da yetkili icra dairesine gönderilmek üzere itiraz yapılabilmektedir.
• Gecikmiş İtiraz (İİK m. 65): Borçlu elinde olmayan engelleyici bir sebepten (örneğin ağır hastalık, doğal afet gibi) dolayı 7 günlük sürede itiraz edememişse, engelin kalktığı günden itibaren 3 gün içinde mazeretinin delilleriyle birlikte İcra Mahkemesi'ne başvurarak gecikmiş itirazda bulunabilir.

II. İTİRAZ TÜRLERİ VE HUKUKİ SEBEPLERİ

Borçlu icra takibine itiraz ederken itirazının kapsamını açıkça belirtmelidir:

1. Borca İtiraz:

   • Borcun hiç doğmadığı,
   • Borcun kısmen veya tamamen ödendiği (itfa edildiği),
   • Borcun zamanaşımına uğradığı,
   • İstenen faiz miktarının veya faiz oranının fahiş olduğu,

   iddiaları borca itiraz niteliğindedir. Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa, itiraz edilen miktar ve kısmın dilekçede açıkça ve ayrıca gösterilmesi şarttır; aksi halde borca hiç itiraz edilmemiş sayılır.

2. İmzaya İtiraz: Takibe dayanak yapılan hususi senet veya belgedeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia eden borçlu, bu durumu itirazında ayrıca ve açıkça beyan etmek zorundadır. Aksi takdirde icra takibi yönünden senetteki imza kabul edilmiş sayılır.

3. Yetkiye İtiraz: İcra takibinin yetkisiz bir icra dairesinde başlatıldığını ileri süren borçlu, itirazında yetkili icra dairesini de açıkça göstermekle yükümlüdür.

III. İTİRAZIN HÜKMÜ VE SONUÇLARI

• Takibin Durması: Süresi içinde yapılan geçerli bir itiraz, icra takibini kendiliğinden durdurur. Takip durduğu için borçlu aleyhine haciz istenemez, mal varlığına el konulamaz.
• Kısmi İtirazın Etkisi: Borçlu borcun sadece bir kısmına itiraz etmişse, takip durmaz; borçlunun kabul ettiği miktar yönünden takip muamelelerine devam olunur, yalnızca itiraz edilen kısım durur.

IV. GERÇEK HAYATTAN ÖRNEKLER

Örnek 1: Hiç Borcu Olmayan Bir Kişiye İcra Takibi Gelmesi (Borca İtiraz)

• Olay: Şahıs (A)'ya, tanımadığı bir kişi veya şirket tarafından ilamsız icra takibi başlatılmış ve icra dairesinden ödeme emri tebliğ edilmiştir.
• Hukuki Süreç: (A), tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde ilgili icra dairesine bir dilekçe sunarak "Alacaklı görünen tarafa hiçbir borcum bulunmamaktadır, takibe, borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ediyorum" şeklinde beyanda bulunur. Bu başvuru ile birlikte icra takibi durur.

Örnek 2: Ödenmiş Borç İçin İkinci Kez İcra Takibi Başlatılması (İtfa İtirazı)

• Olay: Şahıs (B), ev sahibine olan kira borcunu banka kanalıyla ödemiş olmasına rağmen, ev sahibi ödenen bu miktar için icra takibi başlatmıştır.
• Hukuki Süreç: (B), 7 günlük süre içinde ödeme dekontunu dilekçesine ekleyerek icra dairesine başvurur ve borcu ödediğini (itfa ettiğini) belirterek takibe itiraz eder. Yapılan itiraz üzerine takip durur.

Örnek 3: Sahte İmzalı Senetle Takip Yapılması (İmzaya İtiraz)

• Olay: Şahıs (C)'ye, altında kendi imzası bulunmayan sahte bir senet dayanak gösterilerek kambiyo takibi veya ilamsız icra takibi yapılmıştır.
• Hukuki Süreç: (C), dilekçesinde "Takip dayanağı senetteki imza tarafıma ait değildir, imzaya açıkça itiraz ediyorum" beyanında bulunmalıdır. İmzaya itirazın açıkça yapılması yasal bir zorunluluktur.

V. İTİRAZDAN SONRAKİ HUKUKİ SÜREÇ VE İCRA İNKAR TAZMİNATI

Borçlunun takibe itiraz etmesi üzerine takip durduktan sonra, alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazı bertaraf etmesi gerekir:

1. İtirazın İptali Davası (İİK m. 67): Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemelerde dava açarak alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini talep edebilir. Mahkeme borçlunun itirazının haksızlığına karar verirse, borçlu itiraz edilen alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilir.
2. İtirazın Kaldırılması (İİK m. 68 & m. 68/a): Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe tasdikli bir senet, resmi belge veya makbuz varsa, 6 ay içinde İcra Mahkemesi'nden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
3. Kötü Niyet Tazminatı: Alacaklı, borçlu olmadığını bildiği halde haksız ve kötü niyetli olarak takip başlatmış ve borçlu dava açarak bunu ispatlamışsa; alacaklı da takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilir.

Tarafınıza karşı haksız olarak başlatılmış olduğunu düşündüğünüz bir icra dosyası var ise mutlaka bir avukattan hukuki yardım alarak itiraz etmenizi tavsiye ederim.

İcra takibine itiraz dilekçesinin bir taslağını aşağıda örnek olarak sunuyorum. Ancak her dosyaya göre ve her duruma göre dilekçe içeriklerinin değişebileceğini unutmayın!

VI. İLAMSIZ İCRA TAKİBİNE İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ :

....... İCRA MÜDÜRLÜĞÜNE*

Dosya No : 2026/XXXX

İtiraz Eden Borçlu : X

Konu : İlamsız icra takibine itirazlarımın sunulması

Tebliğ Tarihi : (Ödeme emrinin size tebliğ edildiği tarihi yazın)

Açıklamalar : Müdürlüğünüzün [Esas Yılı / Esas Numarası] sayılı takip dosyası kapsamında tanzim olunan ilamsız icra takibine ilişkin ödeme emri tarafıma [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilmiştir. İİK m. 62 uyarınca 7 günlük yasal itiraz süresi içerisinde itirazlarımı sunuyorum.

1-) Takip alacaklısı olarak görünen tarafa hiçbir borcum bulunmamaktadır. Alacaklının iddia ettiği alacak haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksundur. Alacaklı taraf ile aramızda takibe dayanak oluşturabilecek herhangi bir hukuki ilişki, borç doğuran sözleşme veya teslim alınmış bir mal/hizmet bulunmamaktadır.

2-) Asıl borca ilişkin itirazlarımla birlikte, haksız olarak başlatılan takipte işletilen faize, faiz oranına, takip giderlerine ve vekalet ücreti dahil borcun tüm ferilerine de açıkça itiraz ediyorum.

3-) Açıklanan nedenlerle, takibe, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiğimden, İİK m. 66 hükmü gereğince hakkımda yürütülen ilamsız icra takibinin durdurulmasına karar verilmesi zorunluluğu doğmuştur

Sonuç ve Talep : Yukarıda açıklanan ve Sayın Müdürlüğünüzce re'sen gözetilecek nedenlerle; Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun ilamsız icra takibine, borca, faize ve tüm ferilerine ilişkin İTİRAZLARIMIN KABULÜNE, İcra ve İflas Kanunu’nun 66. maddesi uyarınca hakkımda yürütülen İCRA TAKİBİNİN DURDURULMASINA karar verilmesini ve tarafıma itirazımı gösterir belge (alındı makbuzu) verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Yazar : Avukat Berat YILDIRIM