Anayasa Mahkemesi Süresiz Nafakayı Kaldırdı mı? Ne Değişiyor, Ne Zaman Değişiyor?

Anayasa Mahkemesi kararı: E. 2025/156, K. 2026/131 – Resmî Gazete: 30 Eylül 2026

Süresiz nafaka sona erdi mi?

Hayır, henüz sona ermedi. Anayasa Mahkemesi, Medenî Kanun'daki "süresiz olarak" ibaresini Anayasa'ya aykırı buldu ve iptal etti. Ancak bu iptal hemen geçerli olmadı. Karar, Resmî Gazete'de yayımlandığı 30 Eylül 2026 tarihinden 9 ay sonra,30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. O güne kadar mevcut kurallar aynen uygulanmaya devam ediyor.

Nafaka tamamen kaldırıldı mı?

Hayır. Kaldırılan nafaka değil, kanundaki "süresiz olarak" ifadesi. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşen kişi, şartları varsa yine nafaka isteyebilecek.

Bundan sonra nafaka ne kadar süreyle bağlanacak?

Bunu şu an kimse kesin olarak söyleyemez. Karar, "nafaka şu kadar yıl ödenir" demiyor. Sabit bir süre belirlenmedi.

Mahkemenin söylediği şu: Nafaka bazı durumlarda belirli bir süreyle sınırlanabilmeli, bazı durumlarda ise uzatılıp ömür boyu da sürebilmeli. Hangi durumda ne olacağı ise kanunda açık ve net kriterlerle yazılmalı.

Dokuz aylık süre, Meclis'in bu konuda yeni bir düzenleme yapabilmesi için verildi. Yeni düzenlemenin ne getireceği henüz belli değil.

Hâkim süreyi nasıl belirleyecek?

Kararda hâkimin süre belirlerken dikkate alması gereken ölçütler sayıldı:

- Evliliğin ne kadar sürdüğü

- Eşlerin yaşı

- Eğitim ve sağlık durumları

- Ekonomik ve sosyal durumları

- Çalışma hayatına girme imkânı

- Nafaka alan kişinin ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayıp karşılayamayacağı

- Nafakanın, ödeyen kişinin boşanma sonrası hayatına etkisi

Bunlar kararın gerekçesinde geçen ölçütlerdir. Kanuna nasıl yazılacağı Meclis'e bağlıdır.

Ben şu an nafaka ödüyorum. Ne olacak?

Şu an bir şey değişmedi. Mevcut nafaka kararınız geçerli ve ödemeye devam etmeniz gerekiyor. Ödemeyi kendi kendinize durdurmayın. Nafaka ancak mahkeme kararıyla kalkar veya azalır. Aksi hâlde icra takibi ve başka hukuki sonuçlarla karşılaşabilirsiniz.

Yürürlük tarihinden sonra eski kararların ne olacağı kararda açıkça yazmıyor. Bu, Meclis'in yapacağı düzenlemeye ve mahkemelerin uygulamasına bağlı. Bu konuda şu an kesin bir şey söylemek doğru olmaz.

Ben nafaka alıyorum. Nafakam kesilecek mi?

Şu an kesilmedi ve kendiliğinden kesilmeyecek. Nafaka kararınız geçerli. Yürürlük tarihinden sonra ne olacağı henüz belli değil.

Şu an nafakayı kaldırtabilir miyim?

Bu kararla birlikte nafakayı kaldırma hakkı doğmadı. Ancak zaten Medenî Kanun'a göre nafaka şu hâllerde kaldırılabiliyor ve bu kurallar aynen duruyor:

• Nafaka alan kişi yeniden evlenirse
• Evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşarsa
• Yoksulluğu ortadan kalkarsa
• Haysiyetsiz hayat sürerse
• Taraflardan biri ölürse (nafaka kendiliğinden sona erer)

Nafaka alan kişi yeniden evlenir veya ölürse nafaka kendiliğinden kalkar. Diğer hâllerde mahkeme kararı gerekir. Taraflardan birinin mali durumu önemli ölçüde değişmişse nafakanın artırılması veya azaltılması için de dava açılabilir.

Yeni boşanma davası açacağım. Ne yapmalıyım?

30 Eylül 2026 ile yürürlük tarihi arasında eski kurallar uygulanıyor. Dava dönemin şartlarına göre görülecek. Nafaka talebiniz veya nafakaya itirazınız varsa kendi durumunuza özel olarak bir avukata danışmanız en doğrusudur. Çünkü sürecin nasıl işleyeceği dosyadan dosyaya değişebilir.

Kimler nafaka alabiliyor? Şartlar değişti mi?

Şartlar değişmedi:

• Boşanma yüzünden yoksulluğa düşmüş olmak
• Boşanmada karşı taraftan daha ağır kusurlu olmamak

Nafaka ödeyecek kişinin kusursuz olması, nafaka ödemesine engel değildir.

Bu karar kadınlar için ne anlama geliyor?

Karara muhalif kalan üç üye, nafakanın uygulamada kadınların ekonomik korunmasına önemli ölçüde hizmet ettiğini belirtti. Çoğunluk kararı ise nafaka alanın korunmasının meşru olduğunu kabul ediyor, yalnızca süresinin kanunda açık ve dengeli düzenlenmesi gerektiğini söylüyor. Kararın pratik etkisi, Meclis'in yeni düzenlemesine bağlı olacak.

Çocuk nafakası da etkilendi mi?

Hayır. Karar yalnızca eşler arasındaki yoksulluk nafakası ile ilgili. Çocuk için ödenen iştirak nafakası ve boşanma davası sürerken verilen tedbir nafakası bu kararın konusu değil.

Mahkeme neden böyle karar verdi?

Basitçe anlatmak gerekirse:

• Nafaka, boşanma sonrası zor duruma düşen eşi korumak için var ve bu amaç meşru.

• Ancak nafaka ödeyen kişiye, kusuru olmasa bile ömür boyu sürebilecek bir mali yük getirmek, iki taraf arasındaki dengeyi bozabiliyor.

• Uygulamada hâkimler, "süresiz" ifadesi nedeniyle nafakanın süresini somut olaya göre belirleyemiyordu.

• Mahkeme, bu dengenin kanunda açık kriterlerle kurulması gerektiğine karar verdi.

2012'de aynı ibare iptal edilmemişti. Şimdi neden edildi?

Anayasa Mahkemesi 2012'de bu ibareyi Anayasa'ya aykırı bulmamıştı. O zaman, "süresiz" kelimesinin nafakanın mutlaka ömür boyu verileceği anlamına gelmediğini söylemişti. Ancak bu kez Mahkeme, uygulamada kuralın hâlâ emredici şekilde yorumlandığını ve nafakanın kural olarak süresiz bağlandığını tespit etti. Yani sorun artık kanunun yazılışından çok uygulamadan kaynaklanıyordu.

Yeni düzenleme ne zaman çıkacak?

Bilinmiyor. Meclis'in 9 aylık süre içinde bir düzenleme yapıp yapmayacağı, yaparsa içeriğinin ne olacağı henüz belli değil. Gelişmeler Resmî Gazete ve TBMM duyurularından takip edilebilir.

Bu karar kimin lehine, kimin aleyhine?

Karar tek bir tarafın lehine veya aleyhine değil. Mahkeme, hem nafaka alanın korunmasını hem de nafaka ödeyenin üzerindeki yükün makul olmasını dengelemeye çalıştı. Sonuç, yeni düzenlemenin içeriğine göre şekillenecek.

Dikkat: Hukuk sisteminde atılacak hatalı bir adım veya kaçırılan tek bir yasal süre, haklılığınızı tamamen ortadan kaldırabilir. Haklarınızı eksiksiz korumak ve riske atmamak için sürecinizi mutlaka uzman bir avukatla takip ediniz.

Yazar : Avukat Berat YILDIRIM